Laos Desak Pembersihan Segera Bahan Letupan Tidak Meletup Susulan Ancam Nyawa

Oleh Vijian Paramasivam

PHNOM PENH, 13 Feb (Bernama) -- Berdekad selepas berakhirnya konflik bersenjata, bahan letupan tidak meletup (UXO) kekal menjadi ancaman harian di Laos, dengan Presiden Thongloun Sisoulith memperbaharui rayuan agar usaha pembersihan dipercepatkan bagi mengakhiri legasi maut yang terus meragut nyawa dan menghalang pembangunan negara.

Sisoulith menggesa tindakan segera di peringkat nasional dan antarabangsa untuk mempercepatkan pengalihan bahan letupan tidak meletup tersebut, menyifatkannya sebagai sisa berbahaya daripada Perang Indochina Kedua (1964-1973) yang terus membunuh dan mencederakan rakyat Laos.

“Sehingga hari ini, masalah ini kekal menjadi ancaman serius kepada nyawa dan mata pencarian rakyat Laos.

“Selepas perang, kami menyangka kami akan selamat tetapi kami masih belum selamat. Orang yang masih hidup tiba-tiba hilang dan mati. Inilah kesakitan yang masih ditanggung oleh rakyat,” katanya dalam satu mesej khas, lapor Vientiane Times pada Jumaat.

Presiden itu berkata episod ngeri tersebut telah memusnahkan infrastruktur, mengurangkan jumlah penduduk dan melambatkan kemajuan negara, manakala kemalangan terus berlaku walaupun terdapat usaha untuk mengeluarkan bahan letupan yang tertanam itu.

Terdapat 15 kemalangan dan 25 mangsa direkodkan tahun lepas, manakala dua insiden dan tujuh mangsa telah dicatatkan setakat tahun ini.

Beliau berkata Laos mengalami pengeboman udara besar-besaran semasa Perang Indochina, apabila lebih 580,000 penerbangan tempur menggugurkan lebih dua juta tan bom di wilayah Laos, dengan purata satu penerbangan setiap lapan minit selama sembilan tahun.

Kira-kira 270 juta peluru berangkai telah digugurkan, menjadikan Laos sebagai negara yang paling teruk terjejas di dunia bagi setiap kapita.

Selepas perang, kira-kira 30 peratus daripada peluru berangkai tersebut, berjumlah kira-kira 80 juta peranti letupan kecil, kekal di atas tanah. Apabila terkena secara tidak sengaja, ia meletup, menyebabkan kecederaan, hilang upaya dan kematian setiap tahun, menurut Vientiane Times.

Sementara itu, Pengerusi Bersama Ahli Parlimen ASEAN untuk Hak Asasi Manusia (APHR) Charles Santiago berkata Laos perlu menangani isu itu secara lebih meluas di Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

Beliau menambah bahawa Laos patut mengambil inspirasi daripada pendekatan Vietnam selepas perang, yang merangkumi kempen menyeluruh untuk menghapuskan bahan letupan tidak meletup.

"Situasi ini merupakan satu pencabulan hak asasi manusia yang nyata, walaupun konflik itu berlaku kira-kira 40 tahun lalu. Hak asasi komuniti yang rentan, yang amat berisiko, mesti dilindungi,” kata Charles kepada Bernama dari Kuala Lumpur.

Program Bahan Letupan Tidak Meletup Kebangsaan Lao (UXO Lao) menyatakan kira-kira 25 peratus daripada 10,000 kampung di negara itu terjejas oleh bahan letupan tertanam, dengan kira-kira 22,000 orang menjadi mangsa UXO, yang hampir separuh daripadanya membawa maut.

Jumlah mangsa yang terkorban atau cedera telah menurun kepada kira-kira 300 orang setahun sejak beberapa tahun kebelakangan ini, menurut UXO Lao.

-- BERNAMA